Aktualności

Rośliny pobierają z gleby wszystkie minerały, w tym ważne pierwiastki śladowe, ale także metale ciężkie. Czy to prawda?

W ramach wspólnych badań przeprowadzonych przez Centrum Badań Środowiskowych im. Helmholtza (UFZ) w Bad Lauchstädt (Saksonia-Anhalt, Niemcy) oraz Uniwersytet Duke'a w Durham (Karolina Północna, USA) naukowcy zbadali, czy rośliny pszenicy pobierają metale ciężkie głównie z gleby, czy też z zastosowanych nawozów.

Pszenica wykorzystana w tym badaniu została wyhodowana na gruntach rolnych, które nie były nawożone od 1902 roku. W szczególności ziarna pszenicy zebrane w ciągu ostatnich 20 lat w ramach tego wyjątkowego długoterminowego eksperymentu zostały zbadane przy użyciu metody sygnatury izotopowej strontu. Stabilny wzór izotopowy ⁸⁷Sr i ⁸⁶Sr stanowi typowy „odcisk palca” dla każdej gleby. Jeśli ten „odcisk palca” w ziarnie pszenicy jest porównywany z odciskami palców gleby i oba są identyczne, można stwierdzić, że roślina wchłonęła metal z gleby. Jeśli natomiast stosunek izotopów odpowiada stosunkowi w nawozie, oznacza to, że metal pochodzi z nawozu. Wiadomo, że wchłanianie strontu i kadmu, metalu ciężkiego, przez rośliny jest identyczne. Mówiąc prościej, oznacza to, że można również określić pochodzenie metalu ciężkiego w ziarnie. Analiza obszernych danych wykazała, że metale ciężkie pochodzą ze stosowanych nawozów, zwłaszcza nawozów mineralnych. Jednak wpływ ma również skład gleby. W eksperymencie pszenica była uprawiana na żyznej czarnej glebie. W glebach piaszczystych lub kwaśnych można oczekiwać, że pobieranie metali ciężkich przez rośliny będzie jeszcze większe. Ponieważ stałe nawożenie mineralne powoduje również zakwaszenie gleby, coraz większego znaczenia nabierają środki stabilizujące wartość pH, takie jak wapnowanie gleby.

Oprócz niepożądanych metali ciężkich ziarno wchłania również cenne pierwiastki śladowe. Konieczne są zatem dalsze badania w celu określenia, w jakim stopniu ukierunkowane nawożenie może zwiększyć zawartość pierwiastków śladowych bez powodowania akumulacji metali ciężkich. Naukowcy zalecają zatem nawożenie kombinowane lub naprzemienne stosowanie nawozów mineralnych i organicznych.

TWÓJ PLUS: AGROLAB GROUP bada nie tylko ziarno pod kątem zawartości minerałów, pierwiastków śladowych i zanieczyszczenia metalami ciężkimi, ale także wszystkie nawozy i same gleby rolnicze. Dostarczamy rolnikom precyzyjne, oparte na GPS zalecenia dotyczące nawożenia, dostosowane do danej uprawy.

Autor: dr Frank Mörsberger, AGROLAB GROUP; Tłumaczenie: Joanna Furtak, AGROLAB Polska Sp. z o.o.